Trong loạt hợp tác "with Makers" với các nghệ nhân thủ công Nhật Bản, Origami tiếp tục giới thiệu một cái tên đặc biệt: xưởng nhuộm chàm gia truyền Watanabe's tại Kamiita-cho, tỉnh Tokushima — một trong những vùng nhuộm chàm (aizome) lâu đời và được kính trọng bậc nhất Nhật Bản từ thời Edo. Lần này, chất liệu truyền thống hàng trăm năm tuổi gặp gỡ thế giới dụng cụ pha cà phê hiện đại.
Watanabe's là ai?
Khác với phần lớn xưởng nhuộm chỉ làm một công đoạn, Watanabe's đảm nhận toàn bộ chuỗi giá trị của nhuộm chàm truyền thống: vừa là AISHI (người trồng và ủ lá chàm thành nguyên liệu nhuộm gọi là sukumo), vừa là SOMESHI (người trực tiếp nhuộm vải). Việc làm chủ cả hai công đoạn giúp Watanabe's kiểm soát chất lượng màu chàm từ gốc, điều mà rất ít xưởng nhuộm ở Nhật còn giữ được đến ngày nay.
Điểm chung bất ngờ giữa nhuộm chàm và sơ chế cà phê
Để tạo ra sukumo, lá chàm phơi khô được chất thành đống, tưới nước và đảo trộn đều đặn bằng tay trong khoảng 120 ngày, trải qua quá trình lên men vi sinh cho tới khi chuyển thành khối sệt màu xanh đen đặc trưng dùng để nhuộm. Đây chính là công đoạn quyết định chất lượng và chiều sâu màu sắc của toàn bộ sản phẩm sau này.
Điều thú vị là Watanabe từng tham khảo nguyên lý của máy sấy trống (drum dryer) dùng trong sơ chế cà phê ở Costa Rica để cải tiến thiết bị đảo trộn sukumo của xưởng mình — một sự giao thoa hiếm gặp giữa kỹ thuật chế biến cà phê và nghề thủ công dệt nhuộm truyền thống Nhật Bản. Với người pha cà phê, đây là góc nhìn thú vị: quá trình lên men tạo màu chàm và quá trình lên men sơ chế cà phê (lên men yếm khí, honey, natural...) đều dựa trên cùng một nguyên lý kiểm soát vi sinh vật để tạo ra chất/hương vị đặc trưng.
Bộ sưu tập hợp tác Origami x Watanabe's
Từ chất liệu chàm truyền thống này, Origami và Watanabe's đã cho ra đời hai sản phẩm giới hạn:
- Khăn tenugui nhuộm chàm: sử dụng kỹ thuật nhuộm hoa văn katazome (nhuộm qua khuôn giấy khắc tay) tinh xảo, tạo họa tiết lấy cảm hứng từ hình ảnh phễu lọc Origami.
- Đế phễu (dripper holder) gỗ nhuộm chàm: làm từ gỗ tự nhiên, được nhuộm chàm thủ công 3 lớp để lên màu sâu và bền, mỗi chiếc có sắc độ hơi khác nhau do nhuộm hoàn toàn bằng tay — không chiếc nào giống chiếc nào.
Đây là dòng sản phẩm giới hạn, hiện chưa phân phối chính thức tại Việt Nam. Tuy nhiên bộ đế phễu (dripper holder) phiên bản tiêu chuẩn của Origami — cùng công năng, thiết kế gọn để giữ phễu và giấy lọc — đang có sẵn tại Volcano, phù hợp cho ai muốn setup góc pha cà phê phong cách Nhật tại nhà.
Nguồn tham khảo
- Indigo work to the future: Watanabe's indigo color continues to evolve — origami-kai.com
- with Makers Project ORIGAMI×Watanabe's Limited Collection — origami-kai.com
Câu hỏi thường gặp
Nhuộm chàm Nhật Bản (aizome) là gì?
Aizome là kỹ thuật nhuộm vải truyền thống của Nhật Bản dùng thuốc nhuộm chiết xuất từ lá cây chàm (indigo), tạo ra sắc xanh đặc trưng qua quá trình lên men tự nhiên kéo dài hàng tháng, không dùng hóa chất tổng hợp.
Vì sao Origami lại hợp tác với một xưởng nhuộm chàm?
Đây là một phần trong chuỗi dự án "with Makers" của Origami, nhằm tôn vinh các nghề thủ công truyền thống Nhật Bản và đưa tinh thần "chất lượng thủ công tỉ mỉ" vào trải nghiệm pha cà phê — điểm chung xuyên suốt các sản phẩm Origami.
Lên men sukumo (nhuộm chàm) và lên men cà phê giống nhau ở điểm nào?
Cả hai đều là quá trình kiểm soát vi sinh vật trong môi trường ủ kín theo thời gian để tạo ra chất/màu/hương đặc trưng — với chàm là sắc xanh đậm, với cà phê là các tầng hương vị đặc biệt trong các phương pháp sơ chế lên men (honey, natural, anaerobic).
Bộ sưu tập khăn và đế phễu nhuộm chàm Watanabe's có bán tại Việt Nam không?
Đây là dòng giới hạn của Origami Nhật Bản, hiện Volcano chưa phân phối chính thức. Khách quan tâm có thể liên hệ hotline Volcano để được tư vấn và cập nhật khi có hàng.
Volcano có bán đế phễu (dripper holder) Origami bản tiêu chuẩn không?
Có. Volcano hiện phân phối chính hãng đế phễu Origami Dripper Holder bản tiêu chuẩn, giá 229.000đ - 279.000đ tùy phiên bản, dùng được cho các dòng phễu Origami Dripper S/M/L.
🏪 VOLCANO COFFEE COMPANY
📌 volcanovietnam.com
🏠 88/4 Đường Số 27, Phường An Nhơn, TP.HCM
☎️ Hotline: 028 62576878 – 0903 60 33 66 – 0364 054 611
💯 Ship COD toàn quốc – Hàng chính hãng Origami
