Cà phê đặc sản (specialty coffee) là những loại cà phê đạt điểm thử nếm từ 80/100 trở lên theo thang đánh giá của Hiệp hội Cà phê Đặc sản (SCA). Mỗi vùng trồng trên thế giới mang đến hương vị riêng biệt nhờ thổ nhưỡng, độ cao, khí hậu và phương pháp sơ chế. Bài viết này của Volcano Coffee giới thiệu các vùng cà phê đặc sản nổi tiếng và đặc trưng hương vị của từng nơi, giúp bạn chọn được loại hạt phù hợp với gu thưởng thức.
Cà phê đặc sản là cà phê được trồng ở điều kiện lý tưởng, thu hái chọn lọc, sơ chế cẩn thận và rang để làm nổi bật hương vị tự nhiên của vùng trồng. Khác với cà phê thương mại, cà phê đặc sản có thể truy xuất nguồn gốc đến từng nông trại, được đánh giá qua quy trình cupping chuyên nghiệp về hương thơm, độ chua, thân (body), hậu vị và sự cân bằng.
Ethiopia được coi là quê hương của cây cà phê Arabica. Các vùng Yirgacheffe, Sidamo và Guji nổi tiếng với hương hoa nhài, trà bergamot và trái cây như chanh, đào, việt quất. Cà phê Ethiopia sơ chế khô (natural) thường có vị ngọt trái cây đậm đà, trong khi sơ chế ướt (washed) cho ly cà phê trong trẻo, chua sáng tinh tế.
Colombia nổi tiếng với cà phê cân bằng, hậu ngọt như caramel, hạnh nhân, độ chua vừa phải dễ uống. Brazil – nước sản xuất cà phê lớn nhất thế giới – cho hương vị socola, hạt dẻ, thân dày, ít chua, rất phù hợp làm nền cho espresso và các loại cà phê sữa.
Cà phê Kenya nổi bật với độ chua sáng như nho đen, cà chua, cùng thân rượu vang đầy đặn. Giống SL28 và SL34 trồng ở độ cao lớn tạo nên ly cà phê phức hợp, được giới specialty đánh giá rất cao cho phương pháp pour over.
Giống Geisha (Gesha) trồng tại Panama nổi tiếng toàn cầu với hương hoa nhài, cam bergamot và mật ong tinh tế. Đây là một trong những loại cà phê đắt nhất thế giới, thường lập kỷ lục giá tại các phiên đấu giá quốc tế.
Sumatra, Java và Sulawesi của Indonesia cho cà phê thân rất đậm, ít chua, hương earthy, gỗ, gia vị và socola đen nhờ phương pháp sơ chế ướt một phần (giling basah) đặc trưng. Đây là lựa chọn lý tưởng cho người thích vị mạnh và hậu vị kéo dài.
Việt Nam là nước xuất khẩu Robusta lớn nhất thế giới, với hương vị đậm, hàm lượng caffeine cao, phù hợp gu cà phê phin truyền thống. Bên cạnh đó, vùng Cầu Đất (Đà Lạt) và các trang trại Arabica Tây Nguyên ngày càng được công nhận trong giới specialty với hương trái cây, socola và độ ngọt tự nhiên.
Nếu bạn thích hương hoa và trái cây, hãy chọn Ethiopia hoặc Panama Geisha. Thích vị cân bằng dễ uống, chọn Colombia. Thích đậm đà cho espresso, chọn Brazil hoặc Indonesia. Thích chua sáng phức hợp, chọn Kenya. Tại Volcano Coffee, bạn có thể tìm các dụng cụ pha chế phù hợp để khai thác trọn vẹn hương vị của từng vùng cà phê đặc sản.